Linköpings Domkerk

De hoge lichte gewelven en een gevoel van ruimte verwelkomen de bezoeker in een van de grootste kathedralen van het noorden, maar hier is ook een eigen hoekje voor een moment van stilte, gebed en het aansteken van kaarsen.

De Domkerk van Linköping is de best bewaarde middeleeuwse kathedraal van Zweden en hier is veel te ontdekken; de gotische blindarcades met hun vreemde stenen figuren, Maria die haar bloemenmantel over ons uitspreidt vanuit een van de ramen, de parels van de Frälsarkrans in de vloer… De Domkerk van Linköping staat het hele jaar voor je open met de mogelijkheid tot individueel gebed, voorbede, en een veelheid aan kerkdiensten en concerten.

In het Kasteel naast de kerk is de schatkamer van de Domkerk: het Kasteel- & Dommuseum van Linköping met middeleeuwse textiel, Vadstena-borduurwerk, zilveren voorwerpen en nog veel meer.

De Domkerk heeft meer dan 800 jaar het stadsbeeld gedomineerd. Met zijn 110 m lengte en 107 m hoge toren blijft het imponeren.

Reeds in de 12e eeuw stond hier een voorganger. Een Romaanse basiliek die ongeveer een derde zo groot was als het huidige kerkgebouw.

In de jaren 1230 kreeg bisschop Bengt van het Folkunga-huis toestemming van de paus om uit te breiden met een transept en een nieuw koor in het oosten. Daarna werd het langhuis uit de 12e eeuw gesloopt en werd verder gebouwd op grotere schaal en in gotische stijl.

Na een onderbreking in de bouw in de 14e eeuw, vanwege de Zwarte Dood, werd het Romaanse koor vervangen door drie lichte kapellen in laatgotische stijl.

Begin 16e eeuw was de middeleeuwse bouw voltooid. Boven de Nicolaas-kapel en de Thomas-kapel stonden twee torens. Ook was er een kleinere, een zogenoemde dakruiter, boven het langhuis. In het westen was er geen toren, maar in plaats daarvan een pronkgevel met een groot roosvenster.

Midden 18e eeuw werd de pronkgevel vervangen door een toren naar ontwerpen van Carl Hårleman. De toren die we vandaag de dag hebben, is ontworpen door Helgo Zettervall en was klaar in 1886.

Architectonisch is de Domkerk van Linköping zeer interessant en goed bewaard. De driebeukige hallenkerk in gotische stijl toont bij nadere studie een grote variatie in middeleeuwse architectuur en stijlen. Het meest opvallende zijn Engelse invloeden in de vorm van blinde arcades, bladmaskers, etc. Naast Engelsen zijn het Duitse vaklieden aan wie we dit meesterwerk in kalksteen voornamelijk te danken hebben.

Hoe het interieur van de middeleeuwse kathedraal eruitzag, weten we niet precies. Er zijn verfresten op stenen figuren en in blinde arcades die laten zien dat deze rijkelijk beschilderd was.
In inventarissen staan de verschillende altaarstichtingen die laten zien dat er ruim 30 heiligenaltaren waren. Fragmenten van de beschilderde ramen geven ook een beeld van hoe kleurrijk ze waren. Naast het hoogaltaar, de sacramentskasten en verdere altaren zijn er vandaag de dag twee middeleeuwse inventarissen te zien. Het magnifieke triomfkruis uit de 14e eeuw, dat in de boog boven het centrale altaar hangt, en de doopvont in brons, een Duits werk uit de 15e eeuw.

Na de reformatie in de 16e eeuw ontstonden er meerdere branden in de kerk, die een groot deel van haar inventarissen verwoestten. Op bevel van Johan III werd de kerk gerepareerd en schonk de koning een magnifiek drieluik uit Alkmaar als nieuw altaarstuk. Vandaag de dag hangt het fantastische schilderij van Marten van Heemskerck op de zuidmuur, onder het hoogaltaar.

De indeling en de inventaris van de kerkruimte zijn meerdere keren door de geschiedenis heen veranderd. Vandaag de dag wordt men verwelkomd door een lichte en luchtige kerkruimte, waar versieringen en inventarissen uit verschillende tijdperken mooi samenkomen. Het middeleeuwse crucifix, de imposante kansel uit de barok, het verwelkomende altaarstuk van Henrik Sørensen, het gegraveerde Marianvenster van Lisa Bauer en alle andere kunstwerken tonen een kerkruimte die door de geschiedenis heen heeft geleefd en nog steeds vol leven is.

Breng ook gerust een bezoek aan de Schatkamer van de Domkerk: het Kasteel- & Dommuseum van Linköping, gehuisvest in het oude kasteel naast de Domkerk.